Kiralık Araçla Kaza Yaparsanız Ne Yapmalısınız? Adım Adım

Ne kadar dikkatli sürerseniz sürün, trafikte beklenmedik durumlar yaşanabilir. Kendi aracınızda bile stresli olan bu an, araç başkasına ait olduğunda daha da karmaşık görünebilir. Oysa doğru adımları bildiğinizde süreç oldukça netleşir. Kiralık araçla kaza yaptığınızda ilk dakikalarda ne yapmanız gerektiğini, tutanağın nasıl tutulduğunu, kiralama firmasına nasıl haber vereceğinizi ve masrafların kime ait olduğunu bu rehberde adım adım anlatıyoruz.

Kazadan hemen sonra: ilk 5 adım

Güvenliği sağlayın: Aracı mümkünse yolun güvenli bir kenarına çekin, motoru kapatın ve dörtlü flaşörleri yakın. Yaralı varsa aracı yerinden oynatmadan önce durumu değerlendirin.
Reflektörü yerleştirin: Bagajdaki üçgen reflektörü, arkadan gelen sürücülerin sizi zamanında göreceği bir mesafeye koyun. Gece ve virajlı yollarda bu mesafeyi artırın.
Yaralı varsa 112'yi arayın: Yaralanmalı kazalarda tutanağı sürücüler tutamaz; kolluk kuvvetleri olay yerine gelir. Yaralılara bilginiz yoksa müdahale etmeyin, sağlık ekiplerini bekleyin.
Fotoğraf çekin: Araçların konumunu, hasarları, plakaları, yol işaretlerini ve çevreyi farklı açılardan fotoğraflayın. Araçlar yerinden oynatılmadan önce çekilen kareler sonradan çok işe yarar.
Kiralama firmasını arayın: Sözleşmede ya da araç içinde yazan acil durum numarasını arayın. Firma size tutanak, çekici ve yedek araç konusunda yol gösterecektir.

Tutanak: anlaşmalı mı, polis mi?

Sadece maddi hasarlı kazalarda, taraflar kazanın oluş şekli konusunda anlaşıyorsa polis çağırmadan anlaşmalı kaza tespit tutanağı düzenleyebilir. Bu tutanak iki şekilde tutulabilir:

Kâğıt tutanak: Araçta genellikle boş bir tutanak formu bulunur. İki sürücü de formu birlikte doldurup imzalar, her biri bir nüsha alır.
e-Devlet üzerinden: Maddi hasarlı kaza tutanağı e-Devlet mobil uygulamasında da oluşturulabiliyor. Taraflardan biri tutanağı başlatır, diğeri aynı tutanağa dahil olur; araç, sürücü ve konum bilgileri dijital olarak eklenir.

Kiralık araçlarda dikkat etmeniz gereken nokta şu: bazı firmalar ve kasko poliçeleri, anlaşmalı tutanak yerine polis tutanağı ya da alkol raporu isteyebilir. Bu şart, hasarın sigortadan karşılanıp karşılanmayacağını doğrudan etkiler. Bu yüzden tutanağı tutmadan önce firmayı arayıp hangi belgeyi istediklerini mutlaka sorun.

Şu durumlarda tutanağı sürücüler tutamaz, polis ya da jandarma çağrılmalıdır:

Kazada yaralanan ya da hayatını kaybeden varsa,
Taraflar kusur konusunda anlaşamıyorsa,
Karşı tarafın ehliyeti, ruhsatı ya da zorunlu trafik sigortası yoksa,
Sürücülerden birinin alkollü olduğundan şüpheleniliyorsa,
Kamu malına (bariyer, direk, levha gibi) zarar verildiyse.

Tutanakta nelere dikkat etmelisiniz?

Araç sahibi bölümüne kiralama firmasının bilgilerini, sürücü bölümüne kendi bilgilerinizi yazın.
Kazanın oluş şeklini gösteren kroki çizin; yön oklarını ve şeritleri belirtin.
Kusur durumunu gösteren kutucukları dikkatle işaretleyin; emin olmadığınız bir ifadeyi imzalamayın.
Karşı tarafın sigorta şirketi ve poliçe numarasını eksiksiz alın.
Tanık varsa iletişim bilgilerini not edin.

Masrafları kim karşılar?

Kiralık araçlar zorunlu trafik sigortasına sahiptir ve çoğu firma araçlarına kasko da yaptırır. Ancak bu, kazanın size hiçbir maliyeti olmayacağı anlamına gelmez. Masrafın kime ait olacağını belirleyen başlıca etkenler şunlardır:

Kusur durumu: Karşı taraf tam kusurluysa hasar onun trafik sigortasından karşılanır.
Hasar muafiyeti (muafiyet tutarı): Kusurlu olduğunuz durumda kasko devreye girse bile sözleşmede yazan muafiyet tutarına kadar olan kısmı siz ödersiniz. Ek güvence paketi aldıysanız bu tutar düşer ya da sıfırlanır.
Sözleşme ihlalleri: Alkollü araç kullanımı, sözleşmede adı geçmeyen birinin aracı kullanması, hız sınırının çok üzerinde seyir ya da tutanağın hiç tutulmaması gibi durumlarda kasko hasarı karşılamayabilir ve tüm masraf size yansıtılabilir.
Değer kaybı ve araç kullanılamama bedeli: Bazı firmalar, aracın tamirde kaldığı günler için ek bedel talep edebilir. Bu maddenin sözleşmede olup olmadığına kiralamadan önce bakın.

Kasko ve hasar muafiyetinin ayrıntılarını kiralık araç sigortası rehberimizde bulabilirsiniz.

Araç kullanılamaz hâle gelirse

Kaza sonrası araç güvenli şekilde sürülemiyorsa (lastik, far, süspansiyon hasarı gibi) yola devam etmeyin. Kiralama firmaları genellikle anlaşmalı çekici ve yol yardım hizmeti sunar. Firmayı aradığınızda şunları sorun:

Çekici kimin tarafından ve ne kadar sürede gönderilecek?
Yedek araç verilecek mi, nereden teslim alınacak?
Kendi imkânınızla çekici çağırırsanız masraf karşılanacak mı?

Firmanın onayı olmadan aracı bir servise ya da tamirciye bırakmayın; bu durum sigorta sürecini zorlaştırabilir.

Kaza sonrası araç iadesi ve evrak süreci

Kazadan sonra yolculuğunuza aynı araçla ya da yedek araçla devam edebilirsiniz; her iki durumda da iade sırasında evrakların eksiksiz olması süreci hızlandırır. İade öncesinde şunları hazırlayın:

Tutanağın aslı ya da e-Devlet çıktısı: Kâğıt tutanağın size kalan nüshasını kaybetmeyin. e-Devlet üzerinden tutulduysa tutanağa uygulamadan tekrar erişebilirsiniz.
Polis tutanağı ve alkol raporu: Firma istediyse bu belgelerin bir kopyasını teslim edin.
Fotoğraflar: Kaza yerinde çektiğiniz fotoğrafları firmayla paylaşın; hasar tespiti yapılırken kanıt niteliği taşır.
Karşı tarafın bilgileri: İsim, telefon, plaka, sigorta şirketi ve poliçe numarası.

İade sırasında firma aracın hasarını tespit eder ve ekspertiz sürecini başlatır. Bu aşamada size bir hasar tespit formu imzalatılabilir. Formu imzalamadan önce yazılan hasarların gerçekten kazadan kaynaklandığını kontrol edin; kazayla ilgisi olmayan eski hasarlar varsa teslim formunuzdaki kayıtları ve fotoğraflarınızı gösterin. Hasar bedeli ya da muafiyet tutarı provizyondan tahsil edilecekse, tutarın nasıl hesaplandığını yazılı olarak isteyin.

Kazayı önlemek için kiralık araçta dikkat edilecekler

Aracı teslim alırken farlar, frenler, lastikler ve aynaları kontrol edin; tanımadığınız araçla ilk kilometrelerde daha temkinli sürün.
Bilmediğiniz yollarda navigasyonu yola çıkmadan ayarlayın, sürüş sırasında telefonla ilgilenmeyin.
Uzun yolda her iki saatte bir mola verin.
Hava koşullarına göre hızınızı ve takip mesafenizi ayarlayın.
Gece ve yağışlı havalarda tanımadığınız dağ ve köy yollarına girmekten mümkün olduğunca kaçının; bu yolları gündüz saatlerine planlayın.

Sık sorulan sorular

Kiralık araçla kaza yapınca ilk kimi aramalıyım?

Yaralı varsa önce 112'yi arayın. Ardından kiralama firmasının acil durum hattını arayarak tutanak ve çekici konusunda bilgi alın.

Kiralık araçta anlaşmalı tutanak geçerli mi?

Yasal olarak maddi hasarlı kazalarda geçerlidir. Ancak bazı firmalar ve kasko poliçeleri polis tutanağı ya da alkol raporu isteyebilir; tutanaktan önce firmaya danışın.

Kusurlu olursam ne kadar öderim?

Kasko varsa genellikle sözleşmede yazan hasar muafiyeti tutarına kadar ödeme yaparsınız. Sözleşme ihlali varsa tüm hasar size yansıtılabilir.

Küçük bir çizik için de tutanak gerekir mi?

Evet. Ne kadar küçük olursa olsun hasarı firmaya bildirin ve belgeleyin. Bildirilmeyen hasar iade sırasında tamamen size ait sayılabilir.

Karşı taraf kaçarsa ya da plakasını alamazsam ne olur?

Olay yerinden ayrılan bir araç varsa hemen 155'i arayarak polise bildirin ve olay yerinde bekleyin. Plakanın tamamını alamasanız bile aracın rengini, markasını, modelini ve kaçtığı yönü not edin; çevredeki tanıkların ve varsa iş yerlerinin güvenlik kameralarının bilgisi soruşturmada çok işe yarar. Bu durumda polis tutanağı zorunludur ve firmaya da gecikmeden bilgi verilmelidir.

Güvenilir firmayla ve şartları net bir sözleşmeyle yola çıkmak, olası bir kazada süreci büyük ölçüde kolaylaştırır. Kiralık araba ilanlarını inceleyebilir, kiralamadan önce araç kiralarken dikkat edilmesi gerekenler yazımıza da göz atabilirsiniz.