Kiralık Araçta Lastik Patlarsa Ne Yapılır?

Yolda giderken lastiğin patlaması hiç kimsenin istemediği ama kiralık araç kullananların da yaşayabileceği bir durumdur. Kendi aracınızda ne yapacağınızı bilirsiniz; kiralık araçta ise yedek lastiğin yeri, yol yardım numarası ve masrafın kime ait olduğu gibi sorular akla gelir. Kiralık araçta lastik patlarsa ne yapılır? sorusunun cevabını güvenlik önceliğiyle, adım adım topladık.

Önce güvenlik: Patlama anında ne yapmalı?

Lastik giderken patlarsa panik en büyük risktir. Doğru refleks araca hâkim olmak ve yavaşça durmaktır.

1. Direksiyonu iki elle sıkıca tutun ve aracı düz tutmaya çalışın.
2. Gaz pedalından ayağınızı yavaşça çekin; ani fren yapmayın.
3. Dörtlü flaşörleri hemen yakın.
4. Hız düşünce sağa yönelin ve güvenli bir yerde durun.
5. Elfrenini çekin, mümkünse vitesi park/birinci konuma alın.

Ani frenleme ve ani direksiyon hareketi aracın savrulmasına yol açabilir. Hız düşene kadar mümkün olduğunca yumuşak hareket edin.

Nerede durmalısınız?

Mümkünse düz, geniş ve görüşün açık olduğu bir yer seçin. Viraj, tepe ve köprü üstü gibi noktalarda durmaktan kaçının. Otoyolda emniyet şeridine ya da cep alanına çekin. Durduktan sonra yolcuları araçtan trafik akışının uzağında, bariyerin gerisinde bekletin. Gece ya da sisli havada reflektif yelek giymek ve reflektör üçgeni yerleştirmek hayat kurtarır. Üçgeni, aracın arkasında yeterli mesafeye koymayı unutmayın.

Önce firmayı arayın

Lastiği kendiniz değiştirmeye kalkışmadan önce kiralama firmasının acil durum ya da yol yardım hattını arayın. Sözleşmede ya da anahtar teslim belgelerinde yazan bu numarayı kiralama sırasında telefonunuza kaydetmek en doğrusudur. Firma size şu konularda yönlendirme yapar:

• Aracın başında lastiği sizin mi değiştireceğiniz, yoksa çekici mi gönderileceği
• Yedek lastik, tamir kiti ya da geçici lastik bulunup bulunmadığı
• Servis noktası ve onay almadan yapılacak masrafların hangi kapsamda olduğu

Firmadan onay almadan yaptığınız harcamaların bedeli bazen geri ödenmeyebilir. Bu nedenle mümkünse önce arayıp yönergeyi alın.

Yedek lastik mi, tamir kiti mi?

Birçok yeni araçta tam boy yedek lastik yerine geçici (stepne) lastik ya da lastik tamir kiti bulunur. Aracı teslim alırken bagajı açıp yedek lastiğin, krikonun ve bijon anahtarının yerinde olduğunu görün. Tamir kiti olan araçlarda kitin son kullanma tarihine bakın. Bu kontrol, kiralık aracı teslim alırken yapılması gereken kontroller listesinin bir parçası olmalı.

Geçici lastik normal lastik gibi uzun yol için tasarlanmaz. Üzerinde yazan hız sınırını aşmayın ve en yakın lastikçiye kadar yavaş gidin.

Lastiği kendiniz değiştirecekseniz

Güvenli bir yerdeyseniz ve değiştirmeyi biliyorsanız adımlar şöyledir:

1. Aracı düz ve sağlam zeminde durdurun, el frenini çekin.
2. Bijonları araç yerdeyken hafifçe gevşetin.
3. Krikoyu aracın kullanım kılavuzunda gösterilen noktaya yerleştirip aracı kaldırın.
4. Bijonları çıkarıp patlak lastiği alın, yedeği takın.
5. Bijonları çapraz sırayla elle sıkın, aracı indirin ve tam sıkın.

Emin değilseniz ya da yol kenarı tehlikeliyse değiştirmeyin; yol yardım bekleyin. Otoyol kenarında lastik değiştirmek ciddi risk taşır.

Masrafı kim öder?

Bu, sözleşmeye ve sigorta kapsamına bağlıdır. Genel olarak şunlara dikkat edin:

• Normal aşınma sonucu oluşan sorunlar çoğunlukla kiralama firmasına aittir.
• Çukur, bordür ya da kaldırıma sürtme gibi sürücü kaynaklı hasarlar kasko dışında kalabilir ve kiracıya yansıyabilir.
• Lastik, jant ve cam hasarları birçok sigorta paketinde kapsam dışıdır; kapsama alan ek paketler olabilir.
• Yol yardım hizmeti paket içinde olabileceği gibi ayrıca ücretlendirilebilir.

Sözleşmedeki ilgili maddeleri önceden okumak sürprizleri azaltır. Sözleşmede nelere bakılacağını ve sigorta ve muafiyet detaylarını okuyabilirsiniz.

Patlamayı önlemek için yola çıkmadan önce

• Dört lastiğin diş derinliğine ve yan duvarlarında yarık, şişkinlik olup olmadığına bakın.
• Lastik basıncını kontrol edin; düşük basınç patlama riskini artırır.
• Yüklü gidecekseniz basıncı kılavuzdaki yük değerine göre ayarlayın.
• Sıcak havada ve uzun yolda aralıklarla mola verip lastikleri kontrol edin.

Uzun yolculuk planlıyorsanız uzun yol sürüş ve mola planı rehberimizden de faydalanabilirsiniz.

Lastik patlamasının nedenleri

Lastiğin patlamasında çoğu zaman bir ya da birkaç etken birlikte rol oynar. Bunları bilmek, yola çıkmadan önce doğru kontrolü yapmanızı sağlar.

• Düşük basınç: Lastik yan duvarı fazla esner, ısınır ve zamanla hasar görür.
• Sert cisim ve çukur: Çivi, cam parçası ya da derin çukur lastiği yarabilir.
• Aşınmış lastik: Diş derinliği azaldıkça lastik hem tutuş hem dayanıklılık kaybeder.
• Aşırı yük ve yüksek hız: Özellikle sıcak havada uzun yolda lastiği zorlar.
• Bordür darbesi: Park ederken ya da dönüşte bordüre sürtmek yan duvarda gözle görülmeyen hasar oluşturabilir.

Patlayan lastik ile yavaş sönen lastik arasındaki fark

Bazen lastik bir anda patlamaz, yavaş yavaş söner. Direksiyonun bir tarafa çekmesi, araçta titreme, değişen yol sesi ya da gösterge panelindeki lastik basıncı uyarısı bu durumun işaretleridir. Uyarı ışığını görür görmez güvenli bir yerde durup lastiğe bakın. Gösterge ışıklarının anlamı konusunda gösterge uyarı ışıkları yazımıza göz atabilirsiniz. Yavaş sönen lastikle devam etmek, lastiğin tamamen parçalanmasına ve jant hasarına yol açar.

Tamir mi, değişim mi?

Lastik çivi gibi küçük bir cisimle delinmişse ve delik diş bölgesindeyse tamir edilebilir olabilir. Yan duvardaki yırtık ve şişkinlik ise tamir edilmez; lastik değişmelidir. Karar vermeyi lastikçiye bırakın. Kiralık araçta tamir ya da değişimi kendi başınıza yaptırmadan önce firmaya haber verin; çünkü bazı firmalar belirli servislerde işlem yapılmasını ister ve onayınız olmadan yapılan masrafı geri ödemeyebilir. Lastik fişini ve faturayı saklayın.

Gece, yağmurda ve otoyolda patlama

Kötü hava koşullarında lastik patlaması daha risklidir. Yağmurlu ya da sisli havada durmak zorunda kaldığınızda görünürlüğü artıracak önlemler alın: flaşörleri açık tutun, reflektif yelek giyin ve üçgeni yeterli mesafeye koyun. Bu konuda yağmurlu ve sisli havada araç kullanma rehberimiz yararlı olacaktır. Otoyolda aracın içinde beklemek yerine yolcuları bariyerin gerisine alıp yardım çağırmak daha güvenlidir.

Kış koşullarında lastik

Soğuk havada lastik basıncı düşer ve lastik kauçuğu sertleşir. Karlı ve buzlu yollarda lastik sorunu yaşamamak için uygun lastik ve doğru basınç şarttır. Kış yolculuğu planlıyorsanız kiralık araçta kış lastiği ve kış yolculuğu yazılarımıza da bakın.

Sık sorulan sorular

Lastik patlarsa kiralama firmasına haber vermek zorunlu mu?

Evet, pratikte en doğrusu hemen bildirmektir. Sözleşmeler genellikle olay anında bilgilendirme ister; haber vermezseniz masraf size yazılabilir.

Yedek lastik yoksa ne olur?

Aracı teslim alırken yedek lastik yoksa forma yazdırın. Yolda yedek yoksa firma yol yardım göndermelidir.

Patlak lastikle devam edebilir miyim?

Hayır. Patlak lastikle sürmek jant ve süspansiyona zarar verir, güvenliğinizi tehlikeye atar.

Çekici masrafını ben mi öderim?

Çoğu durumda yol yardım kapsamında firmaca karşılanır; sürücü hatası varsa size yansıyabilir. Sözleşmeye bakın.

Sonuç

Lastik patlaması durumunda sakin kalmak, güvenli yerde durmak ve firmayı aramak en doğru sıradır. Yola çıkmadan önce yol yardım numarasını kaydedin ve araç kontrolünü ihmal etmeyin. Şartları net, yol yardımı olan bir araç için Arabaks'taki kiralık araba firmalarına ve güncel ilanlara bakabilirsiniz.